Charola: okrągłe oratorium templariuszy z 1160 roku, szesnastoboczne, uważane za wzorowane na budowli w Jerozolimie
W czym stoisz
Opis UNESCO to najdokładniejszy krótki opis tego wnętrza i warto mieć go przed oczami: „rotunda z XII wieku, oratorium templariuszy… oparta na wielokątnym rzucie z 16 przęsłami, z ośmiobocznym chórem z obejściem”. Trzy inne źródła niezależnie zgadzają się co do kształtu: portugalska encyklopedia kultury nazywa ją „feito em forma de um polígono de dezasseis lados”, czyli wielokątem o szesnastu bokach, a portugalska Wikipedia opisuje ścianę zewnętrzną, która „rozwija się w szesnaście ścian” wokół centralnego ośmioboku.
Cztery źródła zgadzają się co do tego faktu geometrycznego, więc kształt nie należy do spraw spornych. Spornych jest niemal wszystko inne w Charoli.
Malowidła i dlaczego tak wyglądają
Charola nie jest nagą romańską skorupą. Ozdobiono ją, gdy zakon, który ją odziedziczył, był bogaty, i UNESCO mówi to wprost: klasztor „stał się siedzibą Zakonu Chrystusa w Portugalii, a wystrój rotundy odzwierciedla bogactwo zakonu”. To, co widzisz, opisano jako „malowidła i freski przedstawiające głównie sceny biblijne z XVI wieku, a także złocone rzeźby pod bizantyjską kopułą”, wszystko starannie odrestaurowane.
To zdanie zawiera cały spór, o który chodzi na tej stronie. Dwunastowieczne oratorium templariuszy z szesnastowieczną dekoracją opłaconą przez zakon, który przejął ich zamki, jest albo ciągłością, albo sukcesją, zależnie od tego, którego historyka zapytasz (spór, obie strony).
Spór: Grób Pański czy Kopuła na Skale?
To największa żywa różnica zdań co do tej budowli i popularne opisy często rozstrzygają ją w jedną lub drugą stronę. Oto rzeczywisty stan źródeł.
| Kto tak twierdzi | Co ich zdaniem kopiuje | Jakiego rodzaju to twierdzenie |
|---|---|---|
| UNESCO | Rotunda Grobu Pańskiego w Jerozolimie | „pod wpływem”: wniosek, a nie dokument |
| Operator, Museus e Monumentos | Grób Pański | Jej wzór, podany wprost |
| Património Cultural i rada miejska | Grób Pański | „zainspirowana”, „nawiązująca do” |
| e-cultura | Kopuła na Skale | Wskazana jako pierwowzór |
| Wikipedia, wersja angielska | Obie, wymienione razem | Okrągłe budowle w Jerozolimie, bez hierarchii |
| Wikipédia, wersja portugalska | Obie, jako prawdopodobne | Wprost „prováveis”, czyli prawdopodobne |
Sześć źródeł, trzy odpowiedzi. Żadne z nich nie przedstawia średniowiecznego dokumentu, w którym ktokolwiek mówi „zbudujcie to jak tamto”.
Dlatego na tej stronie konsekwentnie używam określenia uważana za wzorowaną na. Szesnastoboczna forma i jej przynależność do rodziny okrągłych kościołów templariuszy są udokumentowane. To, którą jerozolimską budowlę kopiuje, jest wnioskiem wyciągniętym z architektury przez ludzi patrzących na nią po wiekach, a ci wnioskujący się ze sobą nie zgadzają.
Wątek Kopuły na Skale jest ciekawszy, niż się z początku wydaje, i jest też tym, który najczęściej się przekręca. Średniowieczni Europejczycy utożsamiali Kopułę na Skale ze Świątynią Salomona, a templariusze są nazwani od Świątyni. To powiązanie jest prawdziwe, ale wyciągnęli je współcześni autorzy, a nie średniowieczne źródło.
Kiedy ją zbudowano i czterdziestoletnia przerwa pośrodku
Charolę zwykle datuje się od około 1160 roku do mniej więcej połowy następnego stulecia, zbudowaną w dwóch kampaniach z przerwą około czterdziestu lat między nimi. Romańska pierwsza faza trwa od fundacji do lat 1190., a druga przypada na drugą ćwierć XIII wieku. Przerwę przypisuje się wojnom z Almohadami i jest w jej środku twarde wydarzenie: Tomar było oblegane przez pięć dni podczas kampanii almohadzkiej w latach 1190.
To fizyczny dowód na to, do czego ten zamek naprawdę służył. Nie był klasztorem, który akurat miał mury. Był twierdzą na granicy z oratorium w środku, a budowa stanęła, gdy granica przyszła z wizytą (rekonkwista i kto to zbudował).

Jak na nią patrzeć, wskazówki kogoś, kto obserwuje, jak ludzie próbują
Przejdź całe obejście dookoła, zanim zaczniesz patrzeć na cokolwiek konkretnego. To pomieszczenie jest zaprojektowane do obchodzenia, a nie do oglądania na wprost, i dopiero obchodzenie sprawia, że przestrzeń nabiera sensu. Potem spójrz w górę. A potem, i to jest część, którą zwiedzający pomijają, przejdź przejściem do nawy w stylu manuelińskim i odwróć się: z tamtej strony widać, że okrągły kościół był kiedyś kompletną, samodzielną budowlą, a nawę do niego dobudowano (cała trasa).
Najtaniej z przewodnikiemTomar: wycieczka piesza do Klasztoru Chrystusa, mała grupa i bilety
Najtańsza prywatnaTomar: prywatna wycieczka piesza do Klasztoru Chrystusa z biletami
Klasztor i synagogaSpacerem po Tomar: sekrety templariuszy i Klasztor Chrystusa w cenie
Dalej: okno na zewnętrznej ścianie, kto to zbudował i dlaczego i osiem krużganków.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest Charola w Tomar?
Okrągły kościół w centrum Convento de Cristo, zbudowany przez templariuszy jako ich oratorium od 1160 roku. Jego plan to szesnastoboczny wielokąt otaczający ośmioboczny rdzeń z obejściem i jest jednym z niewielu okrągłych kościołów templariuszy, które wciąż stoją w Europie.
Na czym wzorowana jest Charola?
To naprawdę sporne. UNESCO, zarządca, Património Cultural i rada miejska mówią, że na Grobie Pańskim w Jerozolimie; e-cultura mówi, że na Kopule na Skale; obie Wikipedie wymieniają obie. Żaden średniowieczny dokument nie zapisuje zamiaru budowniczych, więc każda wersja jest wnioskiem z architektury.
Dlaczego Charola jest okrągła?
Ponieważ okrągłe kościoły były formą templariuszy, kojarzoną z okrągłymi budowlami Jerozolimy, które znali krzyżowcy. UNESCO nazywa Charolę jedną z typowych rotund architektury templariuszy, których niewiele przykładów przetrwało w Europie. Dlaczego akurat ta forma, to miejsce, w którym źródła zaczynają się rozchodzić.
Ile boków ma Charola?
Szesnaście na zewnątrz, wokół ośmiobocznego rdzenia z obejściem pomiędzy nimi. UNESCO opisuje wielokątny rzut z 16 przęsłami, z ośmiobocznym chórem; trzy inne źródła niezależnie podają te same szesnaście, co czyni geometrię jedną z niewielu spraw, o które nikt tu się nie spiera.
Czy Charola to to samo co Klasztor Chrystusa?
Nie, jest jego najstarszą częścią. Templariusze zbudowali okrągłe oratorium; przez wieki wokół niego i do niego dobudowywano krużganki, skrzydła i kościół w stylu manuelińskim, a cały kompleks to Convento de Cristo. Z Charoli przechodzi się prosto do nawy z XVI wieku.
Czy można wejść do Charoli?
Tak, to centralny punkt wizyty i jest wliczona w zwykły bilet. Części szerszego obiektu bywają okresowo zamykane z powodu prac konserwatorskich, więc sprawdź stronę zarządcy, zanim pojedziesz dla jednego konkretnego pomieszczenia.