PL
Strona główna › Krzyż i symbole

Krzyż w Tomar należy do Zakonu Chrystusa, a nie do templariuszy, a krzyż templariuszy jest mniej udokumentowany, niż się często zakłada

Krótka odpowiedź: krzyż rzeźbiony i malowany na całym tym budynku należy do Zakonu Chrystusa: to czerwony krzyż z białym krzyżem wewnątrz, czyli dokładnie tym elementem, którego krzyż templariuszy nie ma. Co do krzyża samych templariuszy: Reguła z 1129 przyznaje im biały płaszcz i w ogóle nic nie mówi o krzyżu. Czerwony krzyż jest tradycyjnie datowany na kapitułę w Paryżu z 27 kwietnia 1147, a źródła pierwotnego tego nadania nie przedstawiono. Kształt wnioskuje się z pieczęci i jednego fresku, nigdy nie został przepisany. A słynna łacińska dewiza nie jest przez nikogo wskazana jako dewiza templariuszy.
Krzyż na tym budynkuZakon Chrystusa
Czerwony krzyż, biały krzyż wewnątrzCecha wyróżniająca
Reguła z 1129 przyznajeTylko biały płaszcz
Czerwony krzyż tradycyjnie27 kwietnia 1147
Źródło pierwotneNieprzedstawione
KształtWnioskowany, nigdy nie przepisany

Zacznij od tego, co naprawdę mówi Reguła

Reguła templariuszy została spisana w 1128 i przyjęta na soborze w Troyes w 1129. Jej klauzula 17 przyznaje braciom biały płaszcz. To udokumentowany habit zakonu, a Reguła w ogóle nic nie mówi o krzyżu.

Biały płaszcz jest więc tą częścią słynnego obrazu, która opiera się na dokumencie pierwotnym. Wszystko czerwone przyszło później i pochodzi z czegoś mniej pewnego.

Czerwony krzyż: tradycyjna data i brakujący dokument

Nadanie czerwonego krzyża jest tradycyjnie przypisywane kapitule odbytej w Paryżu 27 kwietnia 1147, za papieża Eugeniusza III. Nie zagubione i sporne, po prostu nieprzedstawione. Wiele pisania o heraldyce templariuszy opiera się na tej dacie.

A kształt opiera się na jeszcze mniejszym. Żaden dokument nie przepisuje, jak wyglądał krzyż. Uznanie go za krzyż pattée pochodzi z obrazów: pieczęci zakonu i fresku San Bevignate w Perugii, z końca XIII wieku. Kolor jest więc udokumentowany, a forma jest wnioskiem z zachowanych obrazów (ten sam problem, z oknem).

TwierdzenieStatusNa czym naprawdę się opiera
Templariusze nosili biały płaszczUdokumentowaneKlauzula 17 Reguły, 1129
Na płaszczu był czerwony krzyżTradycyjneKapituła z 27 kwietnia 1147; źródło pierwotne nieprzedstawione
Krzyż był krzyżem pattéeWnioskowanePieczęcie i fresk San Bevignate, nie reguła
Dwóch rycerzy na jednym koniu oznaczało ubóstwoNiedokumentalneReguła dopuszczała trzy konie i zabraniała tej praktyki
Non nobis Domine była dewizą templariuszyBez źródłaPsalm 113:9; jej udokumentowana historia biegnie gdzie indziej
Krzyż w Tomar jest krzyżem templariuszyBłądTo krzyż Zakonu Chrystusa i wygląda inaczej

Sześć twierdzeń, z których jedno ma poparcie w dokumencie pierwotnym.

Pieczęć i najlepszy fakt na tej stronie

Pieczęć wielkiego mistrza pokazuje dwóch rycerzy jadących na jednym koniu. Pieczęć jest w użyciu od 1158, za Bertranda de Blanquefort, a wizerunek dwóch rycerzy jest udokumentowany od 1167. Przewodniki często mówią, że symbolizuje pierwotne ubóstwo zakonu: dwóch ludzi tak biednych, że dzielili wierzchowca.

Teraz przeczytaj Regułę. Dopuszczała trzy konie na rycerza i zabraniała dwóm braciom jazdy na jednym. Własne przepisy zakonu zakazują dokładnie tego, co przedstawia pieczęć jego wielkiego mistrza.

Wskazówka

To nie czyni pieczęci pozbawioną znaczenia: godło może być deklaracją ideału, a nie fotografią praktyki, i może być tak odczytywane w tamtym czasie. Oznacza jednak, że wyjaśnienie ubóstwem jest interpretacją, a nie udokumentowanym faktem, i że Reguła, cytowana w tym samym haśle encyklopedycznym, do niej nie pasuje.

Beauceant i co znaczy to słowo

Sztandar templariuszy nazywa się Beauceant, a słowo to po starofrancusku oznacza srokatego konia, czarno-białego. Popularne wyjaśnienie wywodzące je od bien-séant, „stosowny” lub „przystojny”, to późniejsza interpretacja, a nie znaczenie. Źródła nawet nie zgadzają się, która połowa była czarna. Czerwony krzyż na sztandarze wydaje się późniejszym dodatkiem z XIII wieku.

Jest jedna wymieniona z imienia osoba współczesna, która to wyjaśnia. Jacques de Vitry, pisząc w latach 20. XIII wieku, tłumaczy dwa kolory jako srogość wobec wrogów i życzliwość wobec przyjaciół. To średniowieczny pisarz mówiący ci, co znaczył średniowieczny symbol.

Łacińska dewiza i co naprawdę mówi

Ludzie przychodzą tu, chcąc, by Non nobis Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam (nie nam, Panie, nie nam, ale imieniu twemu daj chwałę) zostało potwierdzone jako dewiza templariuszy. Dowody wskazują gdzie indziej, a powód jest ciekawy.

Odpowiedź brzmi więc tak: to psalm, jest naprawdę kojarzony z templariuszami w kulturze popularnej i żadne źródło nie ustala, że zakon używał go jako dewizy.

Zwietrzałe wapienne profile w kształcie liny i węzłowatego sznura na ścianie
Lina, kabel i splecione sznury, wykute w wapieniu i pozostawione na działanie pogody.

A teraz krzyż, na który naprawdę będziesz patrzeć

Oto rozróżnienie, na którym opiera się cała strona. Krzyż w Tomar należy do Zakonu Chrystusa. Templariusze trzymali ten zamek przez półtora wieku; potem zakon rozwiązano, a niemal wszystko, co tu wyrzeźbiono, namalowano i oznaczono herbem (kościół w stylu manuelińskim, krużganki, okno), zrobił Zakon Chrystusa po 1319 (kim byli).

I te dwa krzyże nie wyglądają tak samo. Krzyż Zakonu Chrystusa to czerwony krzyż z białym krzyżem wewnątrz: ten wewnętrzny krzyż jest elementem, którego krzyż templariuszy nie ma, a gdy raz go zobaczysz, nie da się go już nie zauważać. Co do samych ramion: u Świątyni są wygięte, a u Zakonu Chrystusa proste, z szeryfami; rozróżnienie to wprowadził Rui da Costa Pinto. Zmianę datuje się na około 1400, choć nie istnieje pewne pierwsze poświadczenie.

Logo tej witryny też zachowuje tę staranność. Znak w nagłówku to kwadratowy krzyż na tabliczce: Zakon Chrystusa zredukowany do tego, co może pomieścić mały kwadrat, w uproszczonej formie.

Krzyż na żaglach, i dlaczego twierdzenie trzeba rozdzielić na dwa

Krzyż Chrystusa na żaglach portugalskich statków to jeden z najczęściej reprodukowanych obrazów w historii Europy i są to dwa różne twierdzenia o różnej mocy dowodowej.

Które statkiDowodyHaczyk
naus z XVI wiekuPoparcie ikonograficzneLivro de Lisuarte de Abreu pochodzi z ok. 1563, czyli mniej więcej sześćdziesiąt lat po podróżach, które przedstawia
Karawele Henryka Żeglarza z XV wiekuNie znaleziono żadnychBrak współczesnego dokumentu i współczesnego obrazu

Nie przedstawiono też żadnego królewskiego rozkazu przepisującego krzyż na żaglach.

Pewne jest to, jak odznaka stała się odznaką kraju. Manuel, książę Beja, był zarządcą Zakonu Chrystusa, a gdy został królem Portugalii, Krzyż Chrystusa „zaczęto uważać i używać jako godła narodowego Portugalii”. Godło zakonu rycerskiego przylgnęło do państwa, bo głowa zakonu została głową państwa, i dlatego też kościół wypełnia się tu rzeźbieniem manuelińskim za tego samego panowania (okno).

Wskazówka

Jeśli symbolika jest powodem, dla którego przyjeżdżasz, zarezerwuj kogoś, kto potrafi na nią wskazać. K, na prywatnej wycieczce tutaj, opisuje przewodnika, który „miał ze sobą książkę, w której pokazywał nam diagramy budowli i symboliki”, i dodaje: „Nie wyobrażam sobie zwiedzania tego miejsca bez przewodnika, jest tu o wiele więcej niż to, co widać na pierwszy rzut oka.” Ta oferta ma 4,7 przy 109 ocenach i jest wyceniana za grupę, a nie za osobę. Adriana M, na tej samej ofercie, nazywa klasztor „um lugar de muita história e cheio de símbolos”, czyli miejscem pełnym historii i symboli.

Jedna interpretacja symboliczna, którą daty całkowicie wykluczają

Jakakolwiek masońska interpretacja tutejszych rzeźb. Charola została rozpoczęta w 1160, Zakon Chrystusa uznano w 1319, a pierwsza Wielka Loża pochodzi z 1717. Wczytywanie symboliki masońskiej w ten budynek oznacza rzutowanie osiemnastowiecznego systemu wstecz na dwunasto- i szesnastowieczną chrześcijańską i morską ikonografię, a same daty ją załatwiają (pełna relacja, ze źródłami).

Sprawdź terminy prywatnej wycieczki po klasztorze
Bezpłatne anulowanie do 24 godzin przed wyjazdem w większości wycieczek: zarezerwuj teraz, zdecyduj później.

Dalej: zakon, do którego należy ten krzyż, zakon, który zbudował zamek i rzeźba, którą wszyscy fotografują.

Najczęściej zadawane pytania

Jaki jest krzyż w Convento de Cristo?

Krzyż Zakonu Chrystusa: czerwony krzyż z białym krzyżem wewnątrz. Ten wewnętrzny krzyż jest elementem, którego krzyż templariuszy nie ma. Niemal wszystko, co wyrzeźbiono i namalowano w Tomar, zrobił Zakon Chrystusa po 1319, a nie templariusze.

Jaki był symbol templariuszy?

Czerwony krzyż na białym płaszczu, ale tylko płaszcz jest w Regule z 1129, która nic nie mówi o krzyżu. Czerwony krzyż jest tradycyjnie datowany na kapitułę z 27 kwietnia 1147, a źródła pierwotnego tego nadania nie przedstawiono. Kształt wnioskuje się z pieczęci i jednego fresku.

Czy krzyż templariuszy to krzyż pattée?

To wniosek, a nie reguła. Żaden dokument nie przepisuje formy krzyża templariuszy; uznanie go za pattée opiera się na pieczęciach zakonu i na fresku San Bevignate w Perugii z końca XIII wieku. Kolor jest udokumentowany; kształt odtworzono z obrazów.

Jaka jest łacińska dewiza templariuszy?

Chodzi o Non nobis Domine, a to Psalm 113:9 w numeracji Wulgaty, a nie coś ułożonego dla zakonu. Jego udokumentowana historia biegnie przez Azincourt, angielską pobożność protestancką i masonerię; zdanie przypisujące go templariuszom jest oznaczone jako bez wskazania autora i daty.

Dlaczego pieczęcie templariuszy pokazują dwóch rycerzy na jednym koniu?

Nikt nie potrafi tego udokumentować. Zwykła odpowiedź to ubóstwo, ale Reguła dopuszczała trzy konie na rycerza i zabraniała dwóm braciom jazdy na jednym, więc pieczęć, w użyciu od 1158, z wizerunkiem dwóch rycerzy udokumentowanym od 1167, przedstawia coś, czego zakazywały przepisy samego zakonu.

Co znaczy Beauceant?

Po starofrancusku srokaty koń, czarno-biały. Wywodzenie od bien-séant to późniejsze wyjaśnienie. Źródła nie zgadzają się, która połowa sztandaru była czarna, a Jacques de Vitry, pisząc w latach 20. XIII wieku, wyjaśnił dwa kolory jako srogość wobec wrogów i życzliwość wobec przyjaciół.

Czy portugalskie statki naprawdę pływały z Krzyżem Chrystusa?

Trzeba rozdzielić to pytanie. Dla naus z XVI wieku istnieją przesłanki ikonograficzne, choć najczęściej cytowany rękopis pochodzi z około 1563 roku, czyli jakieś sześćdziesiąt lat po podróżach, które przedstawia. Dla karaweli Henryka Żeglarza z XV wieku nie znaleziono żadnego współczesnego dokumentu ani obrazu.